گفتوگويي با محمد علي مينايي
مدير مركز مطالعات جامعه و امنيت (امنيت اجتماعي)
مقدمه
چند دههاي بيش نيست كه جوامع بشري براي پرداختن به موضوعات و مسائل جهاني، ملي و اجتماعي خود از مدل امنيتي و راهبردي بهره مي جويند. در همين چند دهه ادبيات نظري و مكاتب علمي متعدد و گستردهاي نيز در اين زمينه در جهان توليد و عرضه شده است. در ايران نيز از اوايل دهه 70 تقريباً در حد مطلوبي به اين مقوله پرداخته شده است؛ آن طور كه حداقل ميتوان گفت شناخت نسبتاً جامعي از ادبيات علمي توليد شده در جهان بدست آمده است. دستگاههاي سياستگذاري و اجرايي حوزه امنيتي در كشور نيز آرام آرام با اين ادبيات و مفاهيم آشنا شده و به مرور تلاش كردهاند فعاليت هاي خود را علمي نمايند؛ اما آنچه بايسته و شايسته است شايد تحقق نيافته باشد.
در حال حاضر مراكز متعددي در تصميمسازي و سياستگذاري امنيتي جمهوري اسلامي ايران فعاليت ميكنند كه براي تدارك فرايند علمي و سياستگذاري و تصميم گيري موثر نيازمند توليدات علمي و پژوهشي هستند تا اين چرخة فعاليتهاي آموزشي و كارشناسي به خوبي بتواند عمل كند.
در ايران از اوايل دهه 80 تلاش علمي قابل توجهي براي بومي سازي ادبيات نظري امنيت صورت گرفته است كه اميدهايي را براي دستيابي به شناخت علمي تا پايان دهه 80 ايجاد نموده است. سير تحول مفهوم امنيت از بينالملل آغاز شده و تا اجتماعي شدن امنيت پيش رفته است و شايد بتوان گفت وجه اجتماعي امنيت نقطه بلوغ تحول مفهوم امنيت است. بر اين اساس، «مركز مطالعات جامعه و امنيت» در پي آن است كه؛
اول، تجربه و اندوخته دانشوران حوزه مطالعات جامعهشناسي و امنيتپژوهي را ارج نهد. البته ارج نهادن، تكريم است تا تقديس. بر آن هستيم كه تكريم را با نقد همراه كنيم، چرا كه نقد را پادزهر توهمات بزرگ ميدانيم.
دوم، مركز نه فرصت به تفحصهاي انتزاعي دارد و نه رغبت به تشبثهاي سياسي. حال كه نه قدرت آن داريم و نه طاقت اين، بر آن ميكوشيم كه گامي نو برداريم و حرفي تازه در باب دشواريهاي نو پديد عرضه بداريم. پس هرگز در پي تكرار مكررها و توضيح واضحات نخواهيم بود.
سوم، پيوند بين استادان مسلط دانشگاهها و مراجع تصميمگيري كشور، اصليترين آرزو و برنامه مركز است. بر اين اساس از ايدهها و چارچوبهاي تحليلي دانشوران استقبال ميكنيم. نقد و نظر را بسان دارويي ميدانيم كه فايدهاش نه در طعم و مزه، كه در اثرگذاري آن است.
«مركز مطالعات جامعه و امنيت» با هدف پشتيباني از خدمات پژوهشي و حمايت از پژوهشگران، بر آن شده است تا پايگاهي را طراحي و اجرا نمايد. اين پايگاه اطلاعاتي متعلق به كليه مفاهيم امنيت البته با تاكيد بر مفهوم اجتماعي آن است.
ايجاد پايگاه اطلاعرساني (website)
ضرورت و اهداف:
در دهههای اخیر، توسعه وگسترش فناوری های جدید اطلاعاتي و ارتباطی موجب تحولات شگرفی در ابعاد گوناگون زندگی بشری شده و روز به روز بر اثرات آن افزوده می شود. فضای مجازی که توسط این فناوری ها به وجود آمده حاوی اطلاعات متکثر و متنوع بوده و به صورت بخشی از واقعیت اجتماعی عصر جدید، فضای مهمي از تعامل های معرفتی را کم و بیش در اختیار گرفته است.
شبکه اینترنت به عنوان ستون فقرات فناوری های نوین ارتباطی و ارتباطات رایانه محور (Computer - Mediated Communication) در شکل گیری فرایند های نوین و ظهور فضاهای جدید اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و امنیتی نقش اساسی دارد.
از آنجا که امروزه، اشاعه اطلاعات بخش مهمي از توليد دانش را تشکيل مي دهد و اطلاعات به مهمترین ابزار تولید نظم و امنیت اجتماعي تبدیل شده و به عنوان یک «منبع استراتژیک» مطرح میباشد، «مركز مطالعات جامعه و امنيت» طراحي و راهاندازي پايگاه اطلاعرساني را به عنوان بخشي از رسالت پژوهشي خود دنبال ميكند.
اهداف مورد انتظار در راهاندازي اين پايگاه:
1- ارائه خدمات پژوهشي در حوزه امنيت
2- همكاري و تعامل پژوهشي با دانشمندان، انديشمندان و پژوهشگران حوزه بررسيهاي امنيت
3- اطلاع رساني در حوزه مباحث علمي و پژوهشي امنيت
ارائه خدمات:
- آشنايي با طرح هاي اجرا شده، در حال اجرا و طرح هاي آينده مركز و ارائه گزارش پژوهشي طرحها
- ارائه مقالات تاليفي در زمينه مطالعات امنيتي
- معرفي ديگر پايگاههاي اطلاع رساني (امنيتي– سياسي، علمي- پژوهشي، مراكز دولتي و دانشگاهي و...)
- معرفي دانشمندان، انديشمندان و پژوهشگران، داخلي و خارجي
- معرفي مراكز علمي- پژوهشي حوزه امنيت، داخلي و خارجي
- شناسايي و معرفي كليه منابع مكتوب- ديجيتالي موجود در زمينه امنيت شامل كتاب، مقاله، پايان نامه، نشريه، گزارش دولتي و طرح هاي مرتبط در سطح كشور
- اطلاع رساني در زمينه برگزاري همايش ها، نشستها و ميزگردهاي علمي در مورد مطالعات امنيتي
- ارائه چكيده كارهاي تحقيقي و تاليفي مرتبط با ابن حوزه
با اين اميد كه پايگاه اطلاعرساني مركز مطالعات جامعه و امنيت ، بتواند بهتدريج به مرجعي براي مراجعه پژوهشگران، صاحبنظران، دانشجويان و كارشناسان تبديل شود.